दासढुङ्गा-नारायणी एकीकृत विकास परियोजनाबारे बृहत छलफल, सबैलाई समेटेर लैजान सुझाव

चितवन । दासढुङ्गा-नारायणी एकीकृत विकासबारे विज्ञ समूहले तयार पारेको गुरुयोजनामाथि मंगलबार भरतपुरमा बृहत छलफल गरियो । भरतपुर महानगरपालिकाको सभाहलमा आयोजित छलफल कार्यक्रमका सहभागीहरुले सबैलाई समेटेर लैजान सुझाव दिए ।

मदन भण्डारी फाउण्डेशन चितवन र प्रदेश नीति तथा योजना आयोज प्रदेश नं.३ ले संयुक्त रुपमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा सहभागी वडाअध्यक्षहरु तथा सरोकारवालाहरुले दासढुङ्गादेखि गोलाघाटसम्मको क्षेत्रमा सरोकार राख्ने सबैलाई समेट्न सुझाव दिए । उनीहरुले निश्चित ठाउँ विशेषलाई मात्रै जोड दिनुभन्दा दासढुङ्गाबाट गोलाघाटसम्म समान रुपमा विकास गर्न सुझाव दिए ।

जल, वन्यजन्तु र पर्यावरणलाई ख्याल राख्दै स्थानीय आवश्यकता अनुसार विकासको मोडेल तयार पार्नुपर्ने उनीहरुले बताए । जलक्रिडाको प्रचुर सम्भावना भएको नारायणी नदीलाई पर्यटन तथा अन्य व्यवसायिक गतिविधिसंँग जोडेर विकास गर्नुपर्ने भन्दै उनीहरुले सुझाव दिएका हुन् ।
कार्यक्रममा गुरुयोजनाको बिषयमा प्रस्तुति दिदै परियोजनाका योजना विज्ञ ई.बाबुराम भट्टराइले मदन भण्डारीको दुर्घटनास्थल दासढुङ्गादेखि उहाँको शव भेटिएको स्थल गांँजीपुरसम्मको क्षेत्रलाई पर्यटन तथा आर्थिक विकासको लागि गुरुयोजना अगाडी सारिएको बताउनुभयो । सोही अनुरुप जलगतिविधि, पर्यटन गतिविधि तथा जैविकविविधतालाई चिनाउन एकीकृत परियोजनाको खाका तयार पारेको उहाँले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार दासढुङ्गा वरपर रहेको खाली जग्गालाई मदन आश्रित पार्क, म्यूजियम, क्यान्टीन, राजमार्ग सर्भिस सेन्टर तथा अध्ययन, अनुसन्धान केन्द्र बनाउने योजना रहेको छ ।

यस्तै गाँंजीपुरमा जैविक विविधिताले भरिपूर्ण रहेको क्षेत्र र चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज नजिकै रहेको कारण जैविक विविधता अध्ययन केन्द्रको रुपमा विकसित गर्ने योजना रहेको उहाँले बताउनुभयो । यस योजनामा जैविक विविधिता सेन्टर र बांँस तथा निगालोको पकड क्षेत्र भएकोले त्यस क्षेत्रका लागि यसबाट उत्पादित विभिन्न सामाग्री उत्पादन गर्दै स्थानीयलाई रोजगारी सिर्जना गर्न सकिने यस बृहत योजनामा उल्लेख छ ।

सो अवसरमा दासढुङ्गादेखि गाँजीपुरसम्म क्षेत्रमा पर्ने भरतपुर महानगरपालिकाका वडाहरुमा पर्ने पर्यटकीय गन्तव्यलाई स्तरोन्नती गर्न जनप्रतिनिधिहरुले सुझाव दिए । वडा नम्बर २९ का वडा अध्यक्ष मानबहादुर रानामगरले कतिपय जनमानसले राजमार्गमा रहेको दासढुङ्गानै थाहानपाएको कारण यसलाई चिनाउने गरी योजना बनाउन सुझाव दिनुभयो । विगत २६ बर्षदेखि यस ठाउंँको संरक्षण गर्न नसकेको भन्दै यसको संरक्षण र मर्मत सम्भार गर्न सके दासढुङ्गाले प्रशस्त पर्यटक तान्न सक्ने उहाँले बताउनुभयो ।

वडा नम्बर २८ का अध्यक्ष आशबहादुर कुमालले यस वडा पर्यापर्यटनको लागि उपयुक्त स्थान भएको भन्दै यहाँको दुई नदीको संगमस्थलमा रहेको ऐतिहासिक मन्दिरलाई धार्मिक पर्यटकीय स्थलको रुपमा विकास गर्न सुझाव दिनुभयो । उहाँले राप्ती र नारायणी नदीको संगमस्थल गोलाघाट आफैमा धार्मिक तीर्थस्थल रहेको भन्दै यसलाई सोही अनुसार विकास गर्न सुझाव दिनुभयो ।

उद्योग वाणिज्य संघ चितवनका अध्यक्ष सहनलाल प्रधानले नारायणी नदीको बीचमा रहेको नगरवनलाई खुल्ला चिडियाखानाको रुपमा विकास गर्नुपर्नेमा जोडद दिनुभयो । ठिमुरामा ५० विघा सार्वजनिक जमिन खाली भेटिएको जानकारी दिंदै उहाँले उक्त जग्गालाई जलगतिविधिको रुपमा प्रयोग गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।

उद्योग संघ चितवनका उपाध्यक्ष लक्ष्मण अर्यालले नारायणी नदी किनारलाई पर्यटकीय रुपमा विकास गर्दा उक्त क्षेत्रमा होटल तथा रिसोर्टहरु निर्माणमा पनि जोड दिनुपर्ने बताउनुभयो ।

कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि जिल्ला समन्वय समिति चितवका प्रमुख कृष्णकुमार डल्लाकोटीले योजना कार्यान्वयनमा जोड दिनुपर्ने बताउनुभयो । धेरै योजनाहरु बनेका तर ति कार्यान्वयन हुन नसकेको स्मरण गराउँदै उहाँले दराजमा थन्किने गुरुयोजना बनाउन नहुने बताउनुभयो ।

विशिष्ट अतिथि भरतपुर महानगरपालिकाका उपप्रमुख पार्वती शाहले चितवनमा प्रशस्त सम्भावना बोकेको दुई नदी नारायणी र राप्ती रहेको भन्दै ठीक समयमा ठीक निर्णय गर्न सकेको खण्डमा चितवनले पर्यटन क्षेत्रमा फड्को मार्ने बताउनुभयो । कुनैपनि योजना कार्यान्वयन र व्यवस्थापन गर्न कठिनाई हुने भन्दै उहाँले सम्बन्धित सबैसंँग छलफल गरी अघि बढेको खण्डमा योजना सफल हुने बताउनुभयो ।

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका केन्द्रीय सदस्य देवीप्रसाद ज्ञवालीले मानव सभ्यताको विकास नदी किनारबाट भएको भन्दै यस परियोजनाले सिंगो देशलाइनै पाठ सिकाउने गरी नमुना मोडलको विकास गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।

कार्यक्रम मदनभण्डारी फाउण्डेशनका अध्यक्ष एवं विज्ञ समूहका संयोजक डा. तिलचन्द्र भट्टराईले दासढुङ्गादेखि गांँजीपुरसम्मको एकीकृत विकासका लागि गुरुयोजनाको खाका कोरिएको र अन्य स्थानका गुरुयोजना निर्माण गर्न सुझाईएको जानकारी दिदै सबै पक्षको सुझाव अनुसार स्थानीय, प्रदेश र संघीय सरकारमा गुरुयोजना पेश गरिने बताउनुभयो ।

यस परियोजनाको काम अगाडि बढाउन आर्थिक बर्ष ०७६/०७७ को बजेटमा योजना पार्ने गरी काम भईरहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
परियोजनामा सो दुरीका क्षेत्रहरुमा दुईदेखि चारलेन सहितको मोटरबाटो, फुटपाथ, साईकल लेन निर्माण गर्नुका साथै हरियाली वातावरण कायम गरिने बताइएको छ । कार्यक्रममा विज्ञ टोलीका वरिष्ठ सिभिल इञ्जिनयर गुनराज घिमिरे, वातावरण इञ्जिनियर अभिशेक यादव, अर्थशास्त्री, कपिल सुवेदी, जनसम्पर्क संयोजक शम्भु सुवेदी र आर्टिटेक्ट नवीन घिसिङ्गको सहभागिता रहेको थियो ।

फाउण्डेशनका सचिव श्याम बिष्टले सञ्चालन गर्नुभएको कार्यक्रममा देवघाट क्षेत्र विकास समितिका सदस्य नवराज ढकाल, शिक्षाविद् रमाकान्त सापकोटा, भरतपुर महानगरपालिकाका नारायणी नदी किनारमा पर्ने वडाका अध्यक्षहरुलगायतले सुझाव दिनुभएको थियो । यसअघि फाउण्डेशनले यस विषयमा पटक पटक छलफल गरी प्राप्त सुझावका आधारमा परियोजनाको काम अघि बढाईएको हो ।