चितवन । पत्रकार बिनोदबाबु रिजालले चार महिना पनि नपुग्दै एकान्तवासलाई जन्म दिनु भएको छ । गत चैतको दोस्रो साताबाट लेखन शुरु भएको एकान्तवास पुस्तक शनिबार बिमोचन भएको हो । सरकारले लकडाउन शुरु गरेसँगै कतिपय मानिसहरु उकुसमुकुस गर्दै घरमा थन्किरहँदा रिजालले भने त्यसलाई सदुपयोग गर्दै नयाँ सिर्जना गर्नतर्फ लाग्नुभयो । त्यसैको प्रतिफल स्वरुव छोटो अवधिमा एकान्तवास पुस्तक बजारमा आएको हो ।
रिजालको पहिलो कृतिका रुपमा ‘एकान्तवास’ को लोकार्पण गरिएको छ । कृतिको शनिबार साहित्यकार गोविन्दराज विनोदीले लोकार्पण गर्नुभयो । प्रमुख अतिथि विनोदीले लकडाउनलाई विनोदबाबुले सदुपयोग गरेको बताउनुभयो । उहाँले असहज परिस्थितिलाई सदुपयोग गर्नु राम्रो भएको बताउँदै भन्नुभयो “यो कृति पठनीय छ ।” उहाँले कृतिमा ‘न्यूज’ र ‘भ्यूज’ को संमिश्रण रहेको बताउनुभयो । पत्रकार पनि साहित्यको क्षेत्रमा अघि बढेको अनुभव गरेको उहाँले बुझाई थियो ।
कृतिको समीक्षा गर्दै साहित्यकार तथा पत्रकार बालकृष्ण थपलियाले चैत ८ देखि असार १ गतेसम्मका मुख्य घटना, तथ्यांक र अनुभूतिलाई रोचक ढंगले पुस्तकमा समावेश गरिएको बताउनुभयो ।
“यो डायरी पढिरहदा हामी उनीसँग रुन सक्छौँ, हास्न सक्छौँ”, उहाँले भन्नुभयो “कतै इतिहास सम्झाएका छन्, कतै जीवनका आरोह अवरोह सम्झेका छन् ।” चैत ८ देखि असार १ सम्मको ११ दिन बाहेक ७५ दिनलाई पुस्तकमा समेटिएको छ । ७८ शिर्षकमा रिजालले डायरी लेख्नुभएको छ । यो पुस्तकमा २ सय ६० पृष्ठ छन् । कोरोना नियन्त्रण र रोकथामका लागि भएका पहल, अनुभव पनि पुस्तकमा समावेश छन् ।
कार्यक्रममा साहित्यकार एलबी क्षेत्रीले एकान्तवासको असहनीय पीडा भोगेपनि मिठो कृति ल्याएकोमा खुशी व्यक्त गर्नुभयो । साहित्यकार केदार खनालले समाजका लागि एकान्तवास कृति दस्तावेजका रुपमा रहने बताउनुभयो । समीक्षक उदय अधिकारीले लकडाउनलाई भावी पुस्ताले सहजै बुझ्ने भाषामा उतारेको चित्रण गर्नुभयो ।
नेपाल पत्रकार महासंघ चितवनका अध्यक्ष राधेश्याम खतिवडाले कृति दस्तावेजका रुपमा आएको बताउँदै भन्नुभयो “यो डायरीमात्रै होइन, यसमा देश तथा विदेशका मुख्य घटनाहरु सबै समेटिएका छन् । जुनसुकै भूगोलमा बसेर पढ्न मिल्ने कृति निस्केको छ ।”
लेखक तथा पत्रकार रिजालले अविष्मरणीय लकडाउनको सम्झनाको संगालो भएको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “गहिरो कल्पनामा डुबेर लेखिएको किताब होइन, कोरोना त्रास र लकडाउनको कालोदिनलाई सम्झने प्रयास गरेको छु ।” लकडाउनपछि अर्थतन्त्र, समाजिक जीवनमा पारेका प्रभावलाई एकीकृत गरी पुस्तकको आकार दिएको उहाँले बताउनुभयो ।
कृतिमा लकडाउन अवधिमा भएका राजनीतिक उतारचढाव, प्रधानमन्त्रीका अभिव्यक्तिहरु, नयाँ नक्सा जारी, संक्रमितको बढ्दो प्रभाव लगायतका घटना समेटिएका छन् । कृतिमा केही कवित पनि समावेश छन् ।
पुस्तक युरेका पव्लिकेशनले प्रकाशन गरेको हो । युरेका पव्लिकेशन तथा सम्पूर्ण किताबका लेखराम सापकोटाले पत्रकार रिजालले लकडाउन अवधिलाई पत्रकार र नागरिकको आँखाबाट नियालेर दैनिकी लिपिवद्ध गरेको बताउनुभयो । सापकोटाले लकडाउन अवधिका तथ्यांक मात्रै नभई त्यसले पारेका प्रभाव र आउन सक्ने चुनौती समेत समेटी कृति आएकाले पढ्न उपयोगी हुने बताउनुभयो ।
पत्रकार रिजाल कायाकैरन दैनिकका सम्पादक हुनुहुन्छ । उहाँ विगत १६ वर्षदेखि चितवनको पत्रकारितामा क्रियाशील हुनुहुन्छ । व्यवस्थापन विषयमा स्नातकोत्तर उत्तीर्ण रिजालले एलएलवी पनि अध्ययन गर्दै हुनुहुन्छ । धादिङको वेनघाट रोराङ गाउँपालिका वडा नं. १० स्थायी घर भएका रिजाल हाल भरतपुर महानगरपालिका वडा नं. १० मा बस्दै आउनु भएको छ ।
चितवन । पत्रकार बिनोदबाबु रिजालले चार महिना पनि नपुग्दै एकान्तवासलाई जन्म दिनु भएको छ । गत चैतको दोस्रो साताबाट लेखन शुरु भएको एकान्तवास पुस्तक शनिबार बिमोचन भएको हो ।
सरकारले लकडाउन शुरु गरेसँगै कतिपय मानिसहरु उकुसमुकुस गर्दै घरमा थन्किरहँदा रिजालले भने त्यसलाई सदुपयोग गर्दै नयाँ सिर्जना गर्नतर्फ लाग्नुभयो । त्यसैको प्रतिफल स्वरुव छोटो अवधिमा एकान्तवास पुस्तक बजारमा आएको हो ।
रिजालको पहिलो कृतिका रुपमा ‘एकान्तवास’ को लोकार्पण गरिएको छ । कृतिको शनिबार साहित्यकार गोविन्दराज विनोदीले लोकार्पण गर्नुभयो । प्रमुख अतिथि विनोदीले लकडाउनलाई विनोदबाबुले सदुपयोग गरेको बताउनुभयो । उहाँले असहज परिस्थितिलाई सदुपयोग गर्नु राम्रो भएको बताउँदै भन्नुभयो “यो कृति पठनीय छ ।” उहाँले कृतिमा ‘न्यूज’ र ‘भ्यूज’ को संमिश्रण रहेको बताउनुभयो । पत्रकार पनि साहित्यको क्षेत्रमा अघि बढेको अनुभव गरेको उहाँले बुझाई थियो ।
कृतिको समीक्षा गर्दै साहित्यकार तथा पत्रकार बालकृष्ण थपलियाले चैत ८ देखि असार १ गतेसम्मका मुख्य घटना, तथ्यांक र अनुभूतिलाई रोचक ढंगले पुस्तकमा समावेश गरिएको बताउनुभयो ।
“यो डायरी पढिरहदा हामी उनीसँग रुन सक्छौँ, हास्न सक्छौँ”, उहाँले भन्नुभयो “कतै इतिहास सम्झाएका छन्, कतै जीवनका आरोह अवरोह सम्झेका छन् ।” चैत ८ देखि असार १ सम्मको ११ दिन बाहेक ७५ दिनलाई पुस्तकमा समेटिएको छ । ७८ शिर्षकमा रिजालले डायरी लेख्नुभएको छ । यो पुस्तकमा २ सय ६० पृष्ठ छन् । कोरोना नियन्त्रण र रोकथामका लागि भएका पहल, अनुभव पनि पुस्तकमा समावेश छन् ।
कार्यक्रममा साहित्यकार एलबी क्षेत्रीले एकान्तवासको असहनीय पीडा भोगेपनि मिठो कृति ल्याएकोमा खुशी व्यक्त गर्नुभयो । साहित्यकार केदार खनालले समाजका लागि एकान्तवास कृति दस्तावेजका रुपमा रहने बताउनुभयो । समीक्षक उदय अधिकारीले लकडाउनलाई भावी पुस्ताले सहजै बुझ्ने भाषामा उतारेको चित्रण गर्नुभयो ।
नेपाल पत्रकार महासंघ चितवनका अध्यक्ष राधेश्याम खतिवडाले कृति दस्तावेजका रुपमा आएको बताउँदै भन्नुभयो “यो डायरीमात्रै होइन, यसमा देश तथा विदेशका मुख्य घटनाहरु सबै समेटिएका छन् । जुनसुकै भूगोलमा बसेर पढ्न मिल्ने कृति निस्केको छ ।”
लेखक तथा पत्रकार रिजालले अविष्मरणीय लकडाउनको सम्झनाको संगालो भएको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “गहिरो कल्पनामा डुबेर लेखिएको किताब होइन, कोरोना त्रास र लकडाउनको कालोदिनलाई सम्झने प्रयास गरेको छु ।” लकडाउनपछि अर्थतन्त्र, समाजिक जीवनमा पारेका प्रभावलाई एकीकृत गरी पुस्तकको आकार दिएको उहाँले बताउनुभयो ।
कृतिमा लकडाउन अवधिमा भएका राजनीतिक उतारचढाव, प्रधानमन्त्रीका अभिव्यक्तिहरु, नयाँ नक्सा जारी, संक्रमितको बढ्दो प्रभाव लगायतका घटना समेटिएका छन् । कृतिमा केही कवित पनि समावेश छन् ।
पुस्तक युरेका पव्लिकेशनले प्रकाशन गरेको हो । युरेका पव्लिकेशन तथा सम्पूर्ण किताबका लेखराम सापकोटाले पत्रकार रिजालले लकडाउन अवधिलाई पत्रकार र नागरिकको आँखाबाट नियालेर दैनिकी लिपिवद्ध गरेको बताउनुभयो । सापकोटाले लकडाउन अवधिका तथ्यांक मात्रै नभई त्यसले पारेका प्रभाव र आउन सक्ने चुनौती समेत समेटी कृति आएकाले पढ्न उपयोगी हुने बताउनुभयो ।
पत्रकार रिजाल कायाकैरन दैनिकका सम्पादक हुनुहुन्छ । उहाँ विगत १६ वर्षदेखि चितवनको पत्रकारितामा क्रियाशील हुनुहुन्छ । व्यवस्थापन विषयमा स्नातकोत्तर उत्तीर्ण रिजालले एलएलवी पनि अध्ययन गर्दै हुनुहुन्छ । धादिङको वेनघाट रोराङ गाउँपालिका वडा नं. १० स्थायी घर भएका रिजाल हाल भरतपुर महानगरपालिका वडा नं. १० मा बस्दै आउनु भएको छ ।