भोजाड–खगेरी सडक हुँदै सरर कालिकाः जनतालाई धूलो र हिलोको सास्तीबाट मुक्ति
न्युजभित्तो/१९ असार २०८२, बिहीबार १०:३८
कालिका (चितवन) १९ असार। चितवनको कालिका नगरपालिका र भरतपुर महानगरपालिकालाई जोड्ने भोजाड–खगेरी सडकको जङ्गल खण्ड कालोपत्रे भएपछि स्थानीय बासिन्दालाई लामो समयदेखि भोग्दै आएको सास्तीबाट राहत मिलेको छ। यो सडक खण्डमा वर्षायाममा हिलो र हिउँदमा धूलोले दैनिक यात्रा नै जोखिमपूर्ण बन्दै आएको थियो। अब भने कालोपत्रे सकिएसँगै यात्रुहरूलाई सुरक्षित र सहज यात्रा सम्भव भएको छ।
दैनिक हजारौं मानिस ओहोरदोहोर गर्ने मार्ग
जिल्लाको सदरमुकाम भरतपुर, मुख्य व्यापारिक केन्द्र नारायणगढ, ठूला अस्पताल र शिक्षण संस्थाहरू रहेका कारण कालिका नगरपालिका, इच्छाकामना गाउँपालिका र रत्ननगर नगरपालिकाका हजारौं बासिन्दा दैनिक भरतपुर आउजाउ गर्छन्। तर भोजाड–खगेरी मार्गको अवस्था अत्यन्त जर्जर भएकाले उनीहरू लामो समयदेखि सास्ती खेप्दै आएका थिए।
“म दैनिक पत्रकारिता कर्मका लागि भरतपुर आउजाउ गर्छु,” पत्रकार सन्तकुमार चौधरी भन्छन्, “धूलोको कारण न त अरू देखिन्थ्यो, न त सास फेर्न सजिलो हुन्थ्यो। कहिलेकाहीँ त टाँडी हुँदै भरतपुर जान्थेँ।”
सडक राजनीति र सार्वजनिक दबावबीच अल्झिएको
यो सडकको भौगोलिक भू–विन्यास पनि समस्याको मुख्य कारण थियो। कालिका नगरपालिकामा प्रवेश गर्ने मुख्य सडक भए पनि सडकको अधिकांश भाग भरतपुर महानगरपालिकाको सीमाभित्र पर्छ। यसैले राजनीतिक तथा प्रशासनिक प्राथमिकतामा सडक पछाडि परेको हो। कालिका नगरपालिकाका प्रमुख विनोद रेग्मी भन्छन्, “हामीले बारम्बार सडक डिभिजन कार्यालयमा आग्रह गर्यौं। भागिसकेको ठेकेदारलाई खोजेर ल्यायौं, काम गरायौं। जनताको गाली निकै सहनुपर्यो, तर अन्ततः काम सम्पन्न भएको छ।” उनले थपे, “सडक कालोपत्रे भएपछिको पहिलो फाइदा नै स्वास्थ्य हो। धूलोका कारण श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या हुने अवस्था अब हटेको छ।”
१ करोड ११ लाख रुपैयाँ लागतमा सम्पन्न
सडक डिभिजन कार्यालय भरतपुरका सूचना अधिकारी इन्जिनियर कृष्ण आचार्यका अनुसार यो सडक कालोपत्रे कार्य गुणा निर्माण सेवाले गरेको हो। कुल लागत भ्याटसहित १ करोड ११ लाख रुपैयाँ रहेको छ। करिब १२०० मिटरभन्दा बढी भाग कालोपत्रे गरिएको यस सडकको केही भागमा ढलानसमेत गरिएको छ। काम सम्पन्न भएसँगै सडक डिभिजनले अब यसको नियमित मर्मतसम्भारमा ध्यान दिने बताएको छ।
सामुदायिक र आर्थिक प्रभाव
यो सडक भौतिक पहुँचको दृष्टिले मात्र होइन, सामाजिक र आर्थिक दृष्टिले पनि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। कालिका नगरपालिका कृषि, मौरीपालन र व्यवसायिक पशुपालनमा अग्रणी नगरपालिका हो। यहाँका उत्पादनहरूलाई बजारसम्म लैजानका लागि भरतपुर महत्वपूर्ण गन्तव्य हो। “अहिले हाम्रो तरकारी, दूध, मह जस्ता उत्पादनहरू सजिलै नारायणगढ पुर्याउन सकिन्छ,” स्थानीय कृषक सुनिता अधिकारी भन्छिन्, “पहिले सडकको अवस्था नाजुक हुँदा समयमै बजार पुग्न सक्दैनथ्यौं, अहिले भने व्यवसायमै परिवर्तन आउने अपेक्षा गरिएको छ।”
वैकल्पिक मार्गको रूपमा महत्व
भोजाड–खगेरी सडक भरतपुर र पूर्वी चितवनलाई जोड्ने वैकल्पिक मार्गको रूपमा पनि चिनिन्छ। मुख्य राजमार्गमा ट्राफिकको चाप बढेका बेला यस मार्गलाई प्रयोग गर्न सकिने भएकाले यो सडकको महत्व झनै बढेको हो। कालिका नगरप्रमुख रेग्मी भन्छन्, “यो बाटो हुँदै दैनिक ४–५ हजार मानिस ओहोरदोहोर गर्छन्। अब यो बाटो सुरक्षित, सहज र समयमै प्रयोग गर्न सकिने भयो।”
आगामी योजना
कालिका नगरपालिका र सडक डिभिजन कार्यालयबीच समन्वयमा बाँकी सडक खण्डको स्तरोन्नति र भविष्यमा मर्मतसम्भारका लागि विशेष योजना बनाउने तयारी भइरहेको जनाइएको छ। नगरप्रमुख रेग्मीले भने, “अब हामीले चाप नपारेर काम गराउने होइन, योजना अनुसार दबाबसाथ काम गराउने रणनीति लिएका छौं। जनताको धैर्यको सम्मान गर्न सडक विकासमा अझ जिम्मेवार बन्नेछौं।”
सडक निर्माणको क्रममा भत्काईएको सडक देखाउँदै धेरैले सामाजिक सञ्जालमा व्याङ्य समेत गरे । यसै आर्थिक वर्षमा निर्माण सम्पन्न गर्न असम्भव जस्तै बनेको उक्त सडक खण्ड प्रमुख रेग्मीको निरन्तरको प्रयासले सफल हुनुलाई कालिकावासीले खुशीका साथ हेरेका छन् ।
कालिका (चितवन) १९ असार। चितवनको कालिका नगरपालिका र भरतपुर महानगरपालिकालाई जोड्ने भोजाड–खगेरी सडकको जङ्गल खण्ड कालोपत्रे भएपछि स्थानीय बासिन्दालाई लामो समयदेखि भोग्दै आएको सास्तीबाट राहत मिलेको छ। यो सडक खण्डमा वर्षायाममा हिलो र हिउँदमा धूलोले दैनिक यात्रा नै जोखिमपूर्ण बन्दै आएको थियो। अब भने कालोपत्रे सकिएसँगै यात्रुहरूलाई सुरक्षित र सहज यात्रा सम्भव भएको छ।
दैनिक हजारौं मानिस ओहोरदोहोर गर्ने मार्ग
जिल्लाको सदरमुकाम भरतपुर, मुख्य व्यापारिक केन्द्र नारायणगढ, ठूला अस्पताल र शिक्षण संस्थाहरू रहेका कारण कालिका नगरपालिका, इच्छाकामना गाउँपालिका र रत्ननगर नगरपालिकाका हजारौं बासिन्दा दैनिक भरतपुर आउजाउ गर्छन्। तर भोजाड–खगेरी मार्गको अवस्था अत्यन्त जर्जर भएकाले उनीहरू लामो समयदेखि सास्ती खेप्दै आएका थिए।
“म दैनिक पत्रकारिता कर्मका लागि भरतपुर आउजाउ गर्छु,” पत्रकार सन्तकुमार चौधरी भन्छन्, “धूलोको कारण न त अरू देखिन्थ्यो, न त सास फेर्न सजिलो हुन्थ्यो। कहिलेकाहीँ त टाँडी हुँदै भरतपुर जान्थेँ।”
सडक राजनीति र सार्वजनिक दबावबीच अल्झिएको
यो सडकको भौगोलिक भू–विन्यास पनि समस्याको मुख्य कारण थियो। कालिका नगरपालिकामा प्रवेश गर्ने मुख्य सडक भए पनि सडकको अधिकांश भाग भरतपुर महानगरपालिकाको सीमाभित्र पर्छ। यसैले राजनीतिक तथा प्रशासनिक प्राथमिकतामा सडक पछाडि परेको हो। कालिका नगरपालिकाका प्रमुख विनोद रेग्मी भन्छन्, “हामीले बारम्बार सडक डिभिजन कार्यालयमा आग्रह गर्यौं। भागिसकेको ठेकेदारलाई खोजेर ल्यायौं, काम गरायौं। जनताको गाली निकै सहनुपर्यो, तर अन्ततः काम सम्पन्न भएको छ।” उनले थपे, “सडक कालोपत्रे भएपछिको पहिलो फाइदा नै स्वास्थ्य हो। धूलोका कारण श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या हुने अवस्था अब हटेको छ।”
१ करोड ११ लाख रुपैयाँ लागतमा सम्पन्न
सडक डिभिजन कार्यालय भरतपुरका सूचना अधिकारी इन्जिनियर कृष्ण आचार्यका अनुसार यो सडक कालोपत्रे कार्य गुणा निर्माण सेवाले गरेको हो। कुल लागत भ्याटसहित १ करोड ११ लाख रुपैयाँ रहेको छ। करिब १२०० मिटरभन्दा बढी भाग कालोपत्रे गरिएको यस सडकको केही भागमा ढलानसमेत गरिएको छ। काम सम्पन्न भएसँगै सडक डिभिजनले अब यसको नियमित मर्मतसम्भारमा ध्यान दिने बताएको छ।
सामुदायिक र आर्थिक प्रभाव
यो सडक भौतिक पहुँचको दृष्टिले मात्र होइन, सामाजिक र आर्थिक दृष्टिले पनि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। कालिका नगरपालिका कृषि, मौरीपालन र व्यवसायिक पशुपालनमा अग्रणी नगरपालिका हो। यहाँका उत्पादनहरूलाई बजारसम्म लैजानका लागि भरतपुर महत्वपूर्ण गन्तव्य हो। “अहिले हाम्रो तरकारी, दूध, मह जस्ता उत्पादनहरू सजिलै नारायणगढ पुर्याउन सकिन्छ,” स्थानीय कृषक सुनिता अधिकारी भन्छिन्, “पहिले सडकको अवस्था नाजुक हुँदा समयमै बजार पुग्न सक्दैनथ्यौं, अहिले भने व्यवसायमै परिवर्तन आउने अपेक्षा गरिएको छ।”
वैकल्पिक मार्गको रूपमा महत्व
भोजाड–खगेरी सडक भरतपुर र पूर्वी चितवनलाई जोड्ने वैकल्पिक मार्गको रूपमा पनि चिनिन्छ। मुख्य राजमार्गमा ट्राफिकको चाप बढेका बेला यस मार्गलाई प्रयोग गर्न सकिने भएकाले यो सडकको महत्व झनै बढेको हो। कालिका नगरप्रमुख रेग्मी भन्छन्, “यो बाटो हुँदै दैनिक ४–५ हजार मानिस ओहोरदोहोर गर्छन्। अब यो बाटो सुरक्षित, सहज र समयमै प्रयोग गर्न सकिने भयो।”
आगामी योजना
कालिका नगरपालिका र सडक डिभिजन कार्यालयबीच समन्वयमा बाँकी सडक खण्डको स्तरोन्नति र भविष्यमा मर्मतसम्भारका लागि विशेष योजना बनाउने तयारी भइरहेको जनाइएको छ। नगरप्रमुख रेग्मीले भने, “अब हामीले चाप नपारेर काम गराउने होइन, योजना अनुसार दबाबसाथ काम गराउने रणनीति लिएका छौं। जनताको धैर्यको सम्मान गर्न सडक विकासमा अझ जिम्मेवार बन्नेछौं।”
सडक निर्माणको क्रममा भत्काईएको सडक देखाउँदै धेरैले सामाजिक सञ्जालमा व्याङ्य समेत गरे । यसै आर्थिक वर्षमा निर्माण सम्पन्न गर्न असम्भव जस्तै बनेको उक्त सडक खण्ड प्रमुख रेग्मीको निरन्तरको प्रयासले सफल हुनुलाई कालिकावासीले खुशीका साथ हेरेका छन् ।