पछिल्ला वर्षहरुमा सोसल मिडिया कम्पनीहरुले अनलाइन सर्जकहरुका लागि उल्लेख्य मात्रामा स्रोत तथा पैसा खर्च गरिरहेका छन् । र, यो दौडमा भिडियो सट्रिमिंग प्लाटर्फम युट्युब सबैभन्दा अगाडि देखिएको छ ।
युट्युबको मातृ कम्पनी अल्फाबेटले मंगलबार एक घोषणा गर्दै हालसम्म २० लाख भन्दा धेरै भिडियो उत्पादकहरुलाई युट्युबले विज्ञापनको पैसा प्रदान गरेको जनाएको छ ।
कम्पनीका अनुसार युट्युबर अर्थात् डिजिटल सर्जकहरुलाई पछिल्लो तीन वर्षमा मात्रै ३० अर्ब डलर भन्दा धेरै रकम भुक्तानी गरिसकिएको छ । उक्त रकम विज्ञापन, वस्तु तथा सेवा र अन्य सर्भिस फिचरहरु बापतको हो ।
एक अन्तरवार्तामा युट्युबका मुख्य उत्पादन अधिकृत निल मोहनले भनेका छन्( विश्वव्यापी प्लाटर्फमको रुपमा हाम्रो जिम्मेवारीका कारण यो क्रियाशील क्षेत्रको सिर्जना भएको छ ।
युट्युबले विज्ञापनबाट हुने कमाई सम्बन्धित युट्युब च्यानललाई पनि बाँड्ने कार्यको थालनी सन् २००७ बाटै गरेको थियो । तर त्यतिबेला भिडियोहरुमा विज्ञापन देखाउने कुरामा व्यवस्थित नियमन थिएन ।
जस्तोसुकै भिडियोहरुमा पनि आफ्ना विज्ञापन देखाइएको भन्दै विज्ञापनदाताहरुले युट्युब बहिस्कार गर्न थालेपछि युट्युबले भिडियोहरुमा विज्ञापन प्रदर्शन गर्ने कुरालाई व्यवस्थित बनाउँदै लगेको छ ।
सन् २०१८ मा युट्युबले दर्शकको निश्चित संख्या तथा विभिन्न नीति नियम र मापदण्ड तय गर्दै त्यसरी विज्ञापनको पैसा कमाउन सक्ने युट्युब च्यानलको संख्यामा नाटकीय रुपमा कटौती गर्यो ।
अहिले फेरि त्यस्तो मापदण्ड पूरा गर्ने र गुगलबाट पैसा कमाउन सक्ने युट्युब च्यानलहरुको संख्या बढ्दै ग्एको छ । युट्युबका अनुसार उसको विज्ञापन कार्यक्रमका लागि योग्य हुने युट्युब च्यानलको संख्या सन् २०२० मा दोब्बर भएको छ ।
हुनत युट्युबका सर्जकहरुलाई आफूतर्फ आकर्षित गर्नका लागि फेसबुक, टिकटक तथा स्पटीफाइ लगायतका विभिन्न टुल्स र भुक्तानीका अफरहरु ल्याइरहेका छन् । तर उनीहरु त्यसमा खासै सफल भएका छैनन् ।
फेसबुकले त डिजिटल सर्जकलाई आफूतर्फ आकर्षित गर्नका लागि सन् २०२३ सम्ममा सर्जकले गर्ने आम्दानीमा कुनै कमिसन नलिने घोषणा गरेको छ ।
युट्युबले भने कुनैपनि भिडियोमा हुने विज्ञापनको बिक्रिबाट आएको रकमको ४५ प्रतिशत आफुले लिन्छ । यो नियममा तत्काल परिवर्तन गर्ने कुनै योजना नभएको मोहन बताउँछन् ।
पछिल्ला वर्षहरुमा सोसल मिडिया कम्पनीहरुले अनलाइन सर्जकहरुका लागि उल्लेख्य मात्रामा स्रोत तथा पैसा खर्च गरिरहेका छन् । र, यो दौडमा भिडियो सट्रिमिंग प्लाटर्फम युट्युब सबैभन्दा अगाडि देखिएको छ ।
युट्युबको मातृ कम्पनी अल्फाबेटले मंगलबार एक घोषणा गर्दै हालसम्म २० लाख भन्दा धेरै भिडियो उत्पादकहरुलाई युट्युबले विज्ञापनको पैसा प्रदान गरेको जनाएको छ ।
कम्पनीका अनुसार युट्युबर अर्थात् डिजिटल सर्जकहरुलाई पछिल्लो तीन वर्षमा मात्रै ३० अर्ब डलर भन्दा धेरै रकम भुक्तानी गरिसकिएको छ । उक्त रकम विज्ञापन, वस्तु तथा सेवा र अन्य सर्भिस फिचरहरु बापतको हो ।
एक अन्तरवार्तामा युट्युबका मुख्य उत्पादन अधिकृत निल मोहनले भनेका छन्( विश्वव्यापी प्लाटर्फमको रुपमा हाम्रो जिम्मेवारीका कारण यो क्रियाशील क्षेत्रको सिर्जना भएको छ ।
युट्युबले विज्ञापनबाट हुने कमाई सम्बन्धित युट्युब च्यानललाई पनि बाँड्ने कार्यको थालनी सन् २००७ बाटै गरेको थियो । तर त्यतिबेला भिडियोहरुमा विज्ञापन देखाउने कुरामा व्यवस्थित नियमन थिएन ।
जस्तोसुकै भिडियोहरुमा पनि आफ्ना विज्ञापन देखाइएको भन्दै विज्ञापनदाताहरुले युट्युब बहिस्कार गर्न थालेपछि युट्युबले भिडियोहरुमा विज्ञापन प्रदर्शन गर्ने कुरालाई व्यवस्थित बनाउँदै लगेको छ ।
सन् २०१८ मा युट्युबले दर्शकको निश्चित संख्या तथा विभिन्न नीति नियम र मापदण्ड तय गर्दै त्यसरी विज्ञापनको पैसा कमाउन सक्ने युट्युब च्यानलको संख्यामा नाटकीय रुपमा कटौती गर्यो ।
अहिले फेरि त्यस्तो मापदण्ड पूरा गर्ने र गुगलबाट पैसा कमाउन सक्ने युट्युब च्यानलहरुको संख्या बढ्दै ग्एको छ । युट्युबका अनुसार उसको विज्ञापन कार्यक्रमका लागि योग्य हुने युट्युब च्यानलको संख्या सन् २०२० मा दोब्बर भएको छ ।
हुनत युट्युबका सर्जकहरुलाई आफूतर्फ आकर्षित गर्नका लागि फेसबुक, टिकटक तथा स्पटीफाइ लगायतका विभिन्न टुल्स र भुक्तानीका अफरहरु ल्याइरहेका छन् । तर उनीहरु त्यसमा खासै सफल भएका छैनन् ।
फेसबुकले त डिजिटल सर्जकलाई आफूतर्फ आकर्षित गर्नका लागि सन् २०२३ सम्ममा सर्जकले गर्ने आम्दानीमा कुनै कमिसन नलिने घोषणा गरेको छ ।
युट्युबले भने कुनैपनि भिडियोमा हुने विज्ञापनको बिक्रिबाट आएको रकमको ४५ प्रतिशत आफुले लिन्छ । यो नियममा तत्काल परिवर्तन गर्ने कुनै योजना नभएको मोहन बताउँछन् ।
ब्लुम्बर्गबाट